Tạo đột phá về thể chế và nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030

Chiều 9/4, tại Tổ 9, các đại biểu Quốc hội thuộc 3 Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ, tỉnh Lạng Sơn, tỉnh Lai Châu đã thảo luận về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; Tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030; Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026–2030; Kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026–2030. Các đại biểu tập trung góp ý nhiều nội dung quan trọng, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Toàn cảnh cuộc họp Tổ 9

Góp ý vào các báo cáo về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030, đại biểu Nguyễn Duy Ngọc, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ cho rằng cần xây dựng mô hình tổ chức, phát triển phù hợp trong bối cảnh mới, đồng thời đề ra các giải pháp kinh tế đủ mạnh để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đại biểu Nguyễn Duy Ngọc, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ phát biểu

Theo đại biểu, các định hướng từ Trung ương cần được gắn với lợi thế của từng địa phương, làm cơ sở để kiến nghị Quốc hội ban hành các nghị quyết phù hợp. Đặc biệt, hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện theo hướng đầy đủ, đồng bộ, liên thông, tạo động lực cho phát triển. Nhấn mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trọng tâm phát triển, đại biểu cho rằng đây chính là lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất mới. Do đó, để chuyển đổi số thành công, hệ thống pháp luật phải đồng bộ, được thực thi nghiêm túc; việc bố trí, sử dụng ngân sách cũng cần bảo đảm hiệu quả.

Cùng với đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được đại biểu Nguyễn Duy Ngọc xác định là yếu tố then chốt. Từ đó, đại biểu đề nghị công tác đào tạo cần được phân loại theo từng nhóm nhiệm vụ, từ đào tạo chuyên sâu đến trang bị kiến thức cơ bản và thực hiện các công việc truyền thống, qua đó định vị lại vị trí việc làm, tối ưu hóa năng suất lao động.

Về huy động nguồn lực, đại biểu cho rằng cần đa dạng hóa các nguồn vốn, không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước; đồng thời, việc hạch toán đầu tư cho từng dự án phải được thực hiện chặt chẽ, xác định rõ mục tiêu của việc phân bổ nguồn lực.

Đóng góp ý kiến về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 và kế hoạch vay, trả nợ công cùng kỳ, đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn bày tỏ cơ bản thống nhất với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đặc biệt là yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai các chương trình, tiêu chí thực hiện.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn phát biểu

Nhấn mạnh vai trò then chốt của đầu tư công trong việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, đại biểu cho rằng nhu cầu vốn trong giai đoạn tới là rất lớn khi các bộ, ngành, địa phương đang xây dựng kế hoạch, tiêu chí định mức, nhất là trong lĩnh vực văn hóa giai đoạn 2025–2035.

Về phân bổ nguồn lực, bên cạnh việc tập trung cho các chương trình, dự án trọng điểm, đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị cần quan tâm hơn đến các tỉnh miền núi, biên giới và những khu vực không thuộc diện ưu tiên đặc thù hoặc không có tính chất liên vùng. Đây là những địa bàn còn nhiều khó khăn, do đó cần tiếp tục áp dụng tiêu chí ưu tiên đối với các địa phương có khả năng tự cân đối ngân sách thấp, phụ thuộc nhiều vào nguồn hỗ trợ từ Trung ương.

Đồng thời, trước định hướng ưu tiên các dự án có tính lan tỏa liên vùng, đại biểu đề nghị chú trọng phát triển hệ thống giao thông liên vùng nhằm tăng cường kết nối, tạo động lực phát triển cho các địa phương. Đối với chỉ số hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR) với mục tiêu giảm xuống còn 4,5–4,8, đại biểu nhận định đây là mục tiêu “mạnh dạn”. Để đạt được, đại biểu nhấn mạnh cần có các giải pháp căn cơ, quyết liệt, bởi ngay cả ở các nước công nghiệp phát triển, chỉ số này cũng chỉ ở mức khoảng 4.

Góp ý về cơ chế đặc thù, quản lý ngân sách, đầu tư công và chính sách thuế, đại biểu Vũ Danh Hiệp, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ đề nghị tổng kết, đánh giá toàn diện các chính sách đặc thù đã áp dụng tại các địa phương, từ đó lựa chọn các chính sách hiệu quả để luật hóa, góp phần rút ngắn thủ tục và tháo gỡ khó khăn.

Đại biểu Vũ Danh Hiệp, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ phát biểu

Đại biểu cho biết, vốn đầu tư công hiện chỉ chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, do đó cần có cơ chế thông thoáng để thu hút mạnh mẽ các thành phần kinh tế ngoài nhà nước tham gia đầu tư, qua đó giảm áp lực nợ công và thúc đẩy tăng trưởng.

Liên quan đến quản lý, phân bổ vốn, đại biểu Vũ Danh Hiệp đề nghị đẩy nhanh việc phân bổ chi tiết các khoản dự toán chưa phân bổ, tránh tình trạng tồn đọng. Đối với nguồn tăng thu ngân sách Trung ương, cần ưu tiên bố trí cho các dự án đã hoàn thiện thủ tục, có khả năng giải ngân ngay, hạn chế tình trạng “vốn chờ dự án” kéo dài gây lãng phí.

Về chính sách thuế, đại biểu kiến nghị đơn giản hóa thủ tục đối với hộ kinh doanh cá thể, đồng thời đề xuất xem xét tạm dừng thu phí tại một số tuyến đường bộ, cầu, cống do Nhà nước đầu tư trong bối cảnh giá xăng dầu biến động, nhằm giảm chi phí logistics, hỗ trợ nền kinh tế.

Phát biểu tại cuộc họp, đại biểu Lê Thị Thanh Lam, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ ghi nhận nỗ lực của Chính phủ trong điều hành kinh tế - xã hội, vượt qua nhiều khó khăn để đạt kết quả tích cực trong năm 2025 và đầu năm 2026.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam, Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ phát biểu

Đóng góp ý kiến vào từng lĩnh vực cụ thể, đại biểu cũng đề nghị tăng cường giám sát mặt bằng giá nhằm bảo đảm công bằng giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp. Đồng thời, đại biểu cũng lưu ý tiến độ hoàn thiện thể chế còn chậm, vẫn tồn tại tình trạng chồng chéo, phát sinh thêm thủ tục, thậm chí một số văn bản hướng dẫn còn làm phức tạp hóa quy định.

Bên cạnh đó, từ thực tế quản lý hồ sơ cán bộ, công chức, đại biểu chỉ rõ sự lãng phí khi dù đã có dữ liệu số nhưng người lao động vẫn phải thực hiện nhiều thủ tục như sao y, công chứng văn bằng, chứng chỉ. Trên cơ sở đó, đại biểu đề xuất áp dụng nguyên tắc “một thông tin cung cấp một lần”, không yêu cầu nộp lại các giấy tờ đã có trong hệ thống, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp.

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc Hội Việt Nam