Phê duyệt quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn

Ngày 15/10/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh ký ban hành Quyết định số 2759/QĐ-BVHTTDL phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Quy hoạch có tổng diện tích 234,875 ha, thuộc địa bàn 4 xã Vũ Lăng, Hưng Vũ, Vũ Lễ và Bắc Sơn, gồm 12 điểm di tích.

Mục tiêu của quy hoạch là bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của Khởi nghĩa Bắc Sơn; xây dựng khu di tích trở thành địa chỉ tham quan về nguồn, nghiên cứu và giáo dục truyền thống cách mạng; đồng thời kết nối các điểm di tích với sản phẩm du lịch của tỉnh và khu vực, góp phần phát triển kinh tế địa phương, khuyến khích cộng đồng tham gia bảo vệ di sản.

Quy hoạch xác định nguyên tắc bảo tồn nguyên trạng mặt bằng, tối đa hóa việc gìn giữ các yếu tố gốc cấu thành di tích. Đồn Mỏ Nhài được định hướng trở thành trung tâm phát triển của toàn khu, gồm khu trưng bày, giáo dục truyền thống, quảng trường, đón tiếp khách; khu bảo tồn và tưởng niệm; khu dịch vụ du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên; cùng khu cảnh quan, dự trữ phát triển. Khu vực mở rộng tại Đồn Mỏ Nhài có diện tích 122,18 ha. Đình Nông Lục được mở rộng không gian quy hoạch 3,09 ha để phục vụ đón tiếp, trưng bày, tổ chức lễ hội, giao lưu văn hóa và giáo dục. Các điểm di tích còn lại được định hướng bổ sung công trình phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan phù hợp.

Về phát huy giá trị, quy hoạch ưu tiên sản phẩm du lịch “về nguồn”, kết nối 12 điểm di tích với An toàn khu Bắc Sơn, Chiến khu cách mạng và Bảo tàng Khởi nghĩa Bắc Sơn; đồng thời phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, homestay, du lịch nông nghiệp, lễ hội và trải nghiệm văn hóa Tày. Công tác chuyển đổi số được chú trọng thông qua hoàn thiện dữ liệu, xây dựng mô hình 3D và phát triển các hình thức thuyết minh, thông tin số phục vụ khách tham quan.

Quy hoạch được triển khai theo lộ trình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, với 5 nhóm dự án: giải phóng mặt bằng; bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; nghiên cứu lịch sử, văn hóa và khảo cổ; phát huy giá trị di tích; đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Giai đoạn đến năm 2030 ưu tiên giải phóng mặt bằng và tu bổ, phục hồi di tích; các nhóm dự án còn lại được triển khai, hoàn thiện theo lộ trình đến năm 2035. Nguồn vốn gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, vốn sự nghiệp và các nguồn xã hội hóa hợp pháp.

UBND tỉnh Lạng Sơn có trách nhiệm công bố công khai quy hoạch, hoàn thiện hồ sơ, rà soát và cắm mốc ranh giới, xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo dõi, kiểm tra việc thực hiện và thẩm định các dự án thành phần theo quy định. Việc phê duyệt quy hoạch là cơ sở quan trọng để quản lý thống nhất không gian di tích, gìn giữ giá trị lịch sử Khởi nghĩa Bắc Sơn và phát huy tiềm năng du lịch bền vững của địa phương.

Hà Văn Học, Chuyên viên Văn phòng Sở