Mặt trận không tiếng súng

Xây dựng bức tường lửa thầm lặng

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao được bố trí làm việc tại trụ sở Công an tỉnh Lạng Sơn. Lần đầu đến làm việc với đơn vị, Đại úy Hoàng Thành Luận đón tôi tại cổng, anh vừa bước đi vừa nhẹ nhàng giới thiệu: “Em mời chị lên phòng Hội trường làm việc. Đơn vị em được bố trí làm việc tại một tầng của tòa nhà này ạ”.

Bước ra khỏi thang máy, tôi được đồng chí Luận dẫn đường giới thiệu các phòng làm việc của đơn vị. Sau những cánh cửa khép kín, cán bộ, chiến sĩ đang chăm chú trước màn hình máy tính. Trong không gian yên tĩnh, chỉ có ánh sáng của màn hình phản chiếu qua những gương mặt, tiếng click chuột, tiếng gõ bàn phím nghe rõ hơn. Mỗi căn phòng ở đây giống như một “trạm tác nghiệp” đặc biệt với những nhiệm vụ chuyên biệt phục vụ quá trình theo dõi, phân tích và xử lý thông tin trên không gian mạng và đấu tranh phòng chống các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Lạng Sơn được thành lập ngày 05/10/2021, đến nay trước yêu cầu nhiệm vụ mới đã được Bộ Công an đổi tên là Phòng An ninh mạng. Đơn vị có hơn ba mươi cán bộ, chiến sĩ và bốn đội nghiệp vụ với nhiệm vụ tham mưu lãnh đạo Công an tỉnh chỉ đạo triển khai thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, trực tiếp và tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân Việt Nam có liên quan.

Từ khi thành lập đến nay, Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Lạng Sơn đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an, Công an tỉnh Lạng Sơn và các cơ quan chức năng trong phát hiện, xác minh, tham mưu và phối hợp xử lý hàng trăm vụ việc liên quan đến thông tin xấu độc, tin giả, thông tin sai sự thật trên không gian mạng; chủ trì đấu tranh thành công 08 chuyên án và điều tra, làm rõ 40 vụ, bắt, khởi tố 149 bị can liên quan đến tội phạm sử dụng công nghệ cao, tập trung vào các hành vi như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cưỡng đoạt tài sản, vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp, mua bán tài khoản ngân hàng, đánh bạc và tổ chức đánh bạc, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và xây dựng môi trường không gian mạng an toàn, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.

Môi trường số hiện nay giống như một “con dao hai lưỡi”. Mạng xã hội mang đến nhiều tiện ích, giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, nhưng cũng dễ bị cuốn vào các nội dung tiêu cực, thông tin sai lệch hoặc trở thành mục tiêu bị công kích, nạn nhân của tội phạm công nghệ cao. Các nền tảng xuyên biên giới như Facebook, TikTok, YouTube… vận hành bằng những thuật toán ưu tiên hiển thị nội dung nổi bật, phù hợp với mối quan tâm của từng người dùng. Lợi dụng đặc điểm này, nhiều đối tượng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo dựng tin giả, thông tin sai lệch, xuyên tạc nhằm kích động dư luận, suy giảm uy tín cá nhân, tổ chức và thao túng tâm lý công chúng... Mặt trận số vì thế trở thành một chiến tuyến cam go không tiếng súng, khối lượng công việc nối tiếp không ngừng còn áp lực luôn thường trực. Với đặc thù là tỉnh biên giới địa đầu Tổ quốc, có vị trí chiến lược trọng yếu trong an ninh - đối ngoại với đường biên giới dài, nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, trình độ tiếp cận thông tin của người dân chưa đồng đều, đặt ra không ít thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh thông tin trên địa bàn. Làm sao để hạn chế thông tin tiêu cực, “phủ xanh” thông tin tích cực, phổ biến chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và từng bước hình thành cho người dân thói quen “chủ động nhận diện - tỉnh táo kiểm chứng - trách nhiệm khi chia sẻ” là nhiệm vụ lâu dài đối với những người chiến sĩ trên mặt trận số. Theo Đại tá Nguyễn Thái Sơn, Trưởng phòng An ninh mạng: “Nguy cơ nổi bật trên không gian mạng hiện nay là các đối tượng sử dụng công nghệ deepfake và trí tuệ nhân tạo AI tạo nội dung giả mạo khó phân biệt; cài cắm mã độc vào máy tính, điện thoại người dùng; tình trạng mua bán, làm lộ lọt thông tin cá nhân; việc lợi dụng thuật toán nền tảng mạng xã hội để phát tán tin giả, thông tin xấu, độc một cách có chủ đích đang đặt ra nhiều thách thức đối với an ninh mạng. Thực tiễn đó đòi hỏi công tác đấu tranh phải chuyển từ bị động khắc phục, chạy theo “bóc gỡ” sang chủ động phòng ngừa và ngăn chặn từ xa, giúp người dân hình thành “sức đề kháng” trước thông tin xấu, độc: biết kiểm chứng trước khi chia sẻ, chủ động phản ánh hành vi vi phạm và có trách nhiệm với nội dung mình đăng tải. Chúng tôi xác định nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng chính là góp phần bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân”.

Kiến tạo môi trường số an toàn, lành mạnh

Trước thực tế các loại tội phạm sử dụng không gian mạng ngày càng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, đặc biệt chúng thường hướng đến cả người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em và người dân ở khu vực vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn, hạn chế về kỹ năng số, Phòng An ninh mạng xác định công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

Chị Nguyễn Thị T.H, phường Đông Kinh, một nạn nhân dính bẫy của tội phạm mạng cho biết: “Tôi không ngờ có ngày mình trở thành nạn nhân của tội phạm mạng. Tháng 6 vừa qua, cô bạn thân của tôi bị hack tài khoản Facebook. Chúng giả danh bạn nhắn tin cho tôi, vì tin tưởng tôi đã bấm vào đường link được gửi đến. Sau đó, điện thoại tôi bỗng nhiên nóng ran, tê liệt, chỉ trong vòng vài giây tôi mất hết dữ liệu và phát hiện tiền trong tài khoản không còn. Số tiền tuy không nhiều nhưng tôi rất hoang mang. Tôi lập tức trình báo công an, mong các đồng chí có biện pháp ngăn chặn các đối tượng không tiếp tục lừa thêm những người khác”. Trường hợp của chị H là một trong số rất ít những nạn nhân phối hợp khai báo. Tâm lý phổ biến của nhiều người là số tiền bị chiếm đoạt không lớn, đã mất thì khó lấy lại nên thường không trình báo. Trong khi đó, cán bộ, chiến sĩ luôn sẵn sàng tiếp nhận thông tin và mong người dân chủ động phản ánh để phục vụ công tác xác minh, thu thập thông tin và điều tra, xử lý vụ việc. Người dân có thể phản ánh thông tin qua Fanpage Facebook của đơn vị với địa chỉ là Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Lạng Sơn có hàng chục ngàn người theo dõi. Không chỉ cập nhật tin tức, hoạt động của đơn vị, fanpage thường xuyên đăng tải các bài viết cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo mới, hướng dẫn kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng thông qua các video ngắn, infographic trực quan sinh động với nội dung dễ nhớ, dễ hiểu, hấp dẫn.

Kỹ năng nhận diện, phòng tránh nguy cơ trên không gian mạng, nội dung phổ biến pháp luật được triển khai linh hoạt qua các buổi tuyên truyền, tập huấn tại cơ sở, fanpage, các kênh báo chí và sự tham gia của các KOL, tập trung vào nhận diện thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ tài khoản, dữ liệu cá nhân, kiểm chứng thông tin và hướng dẫn trình báo khi có dấu hiệu bị chiếm đoạt tài sản, tạo “lá chắn số” an toàn, lành mạnh trong cộng đồng; phát động chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng” giai đoạn 2026 - 2030. Tiêu biểu là các chiến dịch: “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến” với sự tham gia của hơn 7000 giáo viên học sinh trên toàn tỉnh được Công an tỉnh phát động ngày 25/10/2025, “Chương trình nâng cao kỹ năng phòng ngừa vi phạm pháp luật, lừa đảo trên không gian mạng” cho sinh viên Trường Cao đẳng Lạng Sơn diễn ra ngày 12/9/2026… Em Trương Quỳnh Anh, sinh viên trường Cao đẳng Lạng Sơn tâm sự: “Qua buổi tuyên truyền, chúng em biết cách nhận diện thông tin giả, kiểm chứng nguồn tin và bảo vệ tài khoản cá nhân. Em cũng ý thức hơn về trách nhiệm khi phát ngôn, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, đồng thời nhắc nhở người thân cùng cẩn trọng để góp phần xây dựng môi trường số an toàn, văn minh”.

Tinh thần “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” được cụ thể hóa qua hoạt động của Câu lạc bộ Niềm tin số, kết nối sự tham gia của cộng đồng nhằm xây dựng văn hóa ứng xử môi trường mạng an toàn, lành mạnh, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Tháng 2 năm 2026, Công an tỉnh Lạng Sơn ra mắt Câu lạc bộ “Niềm tin số”, tập hợp hơn 60 KOL (Key Opinion Leader - là những người có sức ảnh hưởng lớn trong một lĩnh vực hoặc cộng đồng cụ thể) và quản trị viên các trang mạng xã hội tiêu biểu trên địa bàn tỉnh. Câu lạc bộ là cầu nối đưa thông tin tích cực, chính thống, chính xác đến người dân, góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự. Thông qua việc giới thiệu những gương người tốt, việc tốt và tổ chức các hoạt động thiện nguyện hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, Câu lạc bộ từng bước lan tỏa tinh thần sẻ chia trong cộng đồng.

Cuối tháng 3 năm 2026, nhận được thông tin cháu Triệu Ngọc Bảo Hân (học sinh lớp 6A1, trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tràng Phái, xã Tân Đoàn, tỉnh Lạng Sơn) bị bỏng nặng cấp độ 3 trong một tai nạn sinh hoạt. Gia đình cháu có hoàn cảnh khó khăn, chi phí điều trị lớn, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng phối hợp với Câu lạc bộ “Niềm tin số” lan tỏa thông tin kêu gọi sự chung tay giúp đỡ của cộng đồng mạng. Chỉ trong ba ngày (từ 27/3 đến 30/3/2026) tổng số tiền quyên góp đã đạt hơn 200 triệu đồng. Cùng với sự hỗ trợ vật chất, những lời thăm hỏi, động viên được chia sẻ trên không gian mạng đã tiếp thêm nghị lực cho gia đình cháu.

Tháng 5 năm 2026, qua sự kết nối của thành viên Câu lạc bộ “Niềm tin số”, câu chuyện về em Đàm Hải Dương, xã Tân Đoàn được nhiều người biết đến. Là cậu bé khuyết tật, thường xuyên chịu những cơn co giật, Dương vẫn dùng đôi chân để làm video, xây dựng kênh TikTok với hơn 30 nghìn lượt theo dõi và kiếm thêm thu nhập từ chỉnh sửa video, hình ảnh. Một số thành viên Câu lạc bộ cùng các nhà hảo tâm đã tặng em công cụ phục vụ công việc, tiếp sức cho mong muốn tự lập của em.

Tinh thần sẻ chia ấy tiếp tục được nối dài qua các hoạt động thiện nguyện. Ngày 4 tháng 9 vừa qua, Phòng An ninh mạng phối hợp với Hội Chữ thập đỏ tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Thất Khê và Câu lạc bộ “Niềm tin số” cùng sự đồng hành của các nhà hảo tâm trao 100 suất quà tổng trị giá 50 triệu đồng cho các gia đình khó khăn bị ảnh hưởng bởi bão lũ. Những phần quà cùng lời thăm hỏi, động viên kịp thời giúp đỡ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, sớm ổn định cuộc sống. Từ việc bảo vệ người dân trên không gian mạng đến sẻ chia khó khăn trong đời sống của người dân, cán bộ, chiến sĩ đang cùng cộng đồng xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và giàu tình người.

Những hoạt động này cho thấy sự phối hợp hiệu quả giữa lực lượng Công an và các KOL, đồng thời khẳng định vai trò kết nối của Câu lạc bộ “Niềm tin số”. Mỗi lời kêu gọi đúng lúc, mỗi sự hỗ trợ kịp thời đã biến sự sẻ chia trên môi trường số thành những giúp đỡ thiết thực trong cuộc sống, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, bồi đắp niềm tin và trách nhiệm với cộng đồng. Qua đó cho thấy, khi được sử dụng có trách nhiệm, Internet có thể trở thành cầu nối yêu thương, góp phần kiến tạo môi trường số an toàn, văn minh và nhân văn. Cùng với các KOL, mỗi người sử dụng mạng xã hội đều có thể trở thành nhà sáng tạo nội dung số góp sức bằng việc sáng tạo, chia sẻ nội dung có trách nhiệm, đưa những hình ảnh đẹp, nghĩa cử nhân văn đến với nhiều người hơn, bồi đắp niềm tin vào Đảng, Nhà nước, nâng cao ý thức ứng xử và sức đề kháng trước thông tin xấu, độc, cùng xây dựng môi trường mạng trong sạch, văn minh.

Những chiến sĩ an ninh mạng trong thời đại số

Đêm về khuya, khi người dân đã kết thúc lịch trình học tập, làm việc cho một ngày dài để nghỉ ngơi, dãy phòng làm việc của các cán bộ chiến sĩ trong tòa nhà vẫn sáng đèn. Trước màn hình máy tính, cán bộ, chiến sĩ lặng lẽ rà soát, phân tích dữ liệu, nhận diện những nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và quyền lợi của người dân. Đó có thể là thông tin phát tán trên không gian mạng chưa được kiểm chứng, sai sự thật, những video giả mạo bằng công nghệ AI (deepfake), tài khoản mạo danh để lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay cuộc tấn công vào hệ thống thông tin của cơ quan, tổ chức… “Buổi chiều tan làm, anh em chúng tôi vội vã trở về nhà, tranh thủ đón con, ăn vội bữa cơm rồi lại trở lại cơ quan, dù không phải ngày trực. Có những ngày hơn mười, mười một giờ đêm mới về đến nhà cũng là chuyện bình thường. Việc không ngớt bao giờ. Lúc về thì con đã ngủ say. Một ngày làm việc của chúng tôi trôi qua như thế.” - Đại úy Thành Luận chia sẻ về một ngày làm việc của mình.

Đồng chí Thượng tá Phạm Trung Khánh Tùng, Phó Trưởng phòng chia sẻ: “Có vụ việc được theo dõi trong nhiều ngày, nhiều tháng, thậm chí nhiều năm; nhiều lúc cán bộ, chiến sĩ phải làm việc xuyên đêm cùng ăn, cùng ngủ để kịp xử lý dữ liệu, củng cố tài liệu và phối hợp với các lực lượng liên quan. Đợt cao điểm, các chiến sĩ xa gia đình nhiều ngày là chuyện như cơm bữa”. Những lời tâm sự mộc mạc ấy phần nào cho thấy sự hy sinh của cán bộ, chiến sĩ trên mặt trận vô hình, thầm lặng gìn giữ bình yên cho cuộc sống của nhân dân.

Trong hành trình năm năm xây dựng và phát triển, những chuyên án lớn được triệt phá là dấu mốc khẳng định từng bước trưởng thành của đơn vị. Đó là, triệt phá thành công đường dây lừa đảo xuyên biên giới có giao dịch hàng nghìn tỷ đồng, với gần 3.000 bị hại vào cuối tháng 12 năm 2025 do Công an tỉnh Lạng Sơn chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và lực lượng chức năng trong, ngoài nước. Hoạt động phạm tội trải rộng qua nhiều quốc gia khiến việc truy tìm đối tượng, thu thập, xác minh chứng cứ gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ. Phía sau hàng nghìn người bị hại là những gia đình chịu tác động trực tiếp từ việc mất tài sản và đảo lộn cuộc sống. Việc triệt phá đường dây không chỉ ngăn chặn nhiều người tiếp tục chuyển tiền vào hệ thống lừa đảo có quy mô lớn, mà còn kịp thời ngăn chặn nguy cơ hàng nghìn người dân tiếp tục trở thành nạn nhân.

Trước đó, vào tháng 5 năm 2025, đơn vị đã triệt phá đường dây vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp trái phép xuyên quốc gia trên không gian mạng, do các đối tượng người Đài Loan (Trung Quốc) cầm đầu. Bằng những kịch bản được chuẩn bị kỹ lưỡng cùng lời hứa lợi nhuận cao, từ tháng 4 năm 2024 đến tháng 5 năm 2025, các đối tượng đã lôi kéo khoảng 9.000 người tham gia đầu tư, với số tiền giao dịch lên tới hàng nghìn tỷ đồng.

Căn nguyên của vụ án là từ một lần tiếp nhận thông tin phản ánh của người dân về việc kinh doanh bán hàng đa cấp trên không gian mạng, Đại úy Thành Luận đã phát hiện dấu hiệu lừa đảo, kịp thời tham mưu lãnh đạo đơn vị tổ chức đấu tranh. Suốt một năm ròng rã lần tìm dấu vết, thu thập và xác minh chứng cứ. Mỗi thông tin đều được kiểm chứng cẩn trọng, từng mắt xích dần được làm rõ, tạo cơ sở để đấu tranh thành công, triệt phá đường dây tội phạm xuyên quốc gia. Thành công của chuyên án cũng cho thấy giá trị của việc lắng nghe và tinh thần trách nhiệm với từng nguồn tin người dân cung cấp, đồng thời khẳng định sự nhạy bén của người cán bộ và sức mạnh phối hợp của tập thể trong đấu tranh với tội phạm. “Sau thành công của chuyên án ấy, anh em chúng tôi thấy công việc của mình ý nghĩa hơn bao giờ hết khi giúp người dân tránh được những mất mát, giữ gìn sự bình yên cho gia đình họ. Niềm vui ấy cũng nhắc nhở chúng tôi phải trách nhiệm hơn trong công việc, bởi một cảnh báo kịp thời có thể giúp thêm một người không rơi vào bẫy lừa đảo”. - Đại úy Thành Luận chia sẻ.

Trải qua năm năm xây dựng và trưởng thành, những nỗ lực của tập thể cán bộ chiến sĩ Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Lạng Sơn được ghi nhận bằng nhiều thành tích trong công tác và chiến đấu, cùng những phần thưởng cao quý dành cho tập thể, cá nhân. Vào tháng 7 vừa qua, tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), Công an tỉnh Lạng Sơn có nhiều tập thể, cá nhân lập chiến công xuất sắc trong công tác bảo vệ an ninh Tổ quốc được vinh danh. Nhân dịp này, tập thể Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì; trong đó hai cá nhân được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba là Đại tá Nguyễn Thái Sơn, Trưởng phòng và Đại úy Hoàng Thành Luận cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ được biểu dương, khen thưởng vì những đóng góp thầm lặng trong các chuyên án lớn, giữ gìn an ninh trật tự xã hội.

Chặng đường gần năm năm chưa dài so với lịch sử của lực lượng Công an nhân dân nhưng đủ để Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Lạng Sơn khẳng định bước đi đầu tiên của một đơn vị mới: xây dựng lực lượng an ninh mạng tiến thẳng lên hiện đại làm chủ các ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ thiết thực cho công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh tội phạm và vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Ở mặt trận không tiếng súng, thước đo cuối cùng không phải là sự hiện diện ồn ào, mà là những nguy cơ được chặn lại, những tổn thất không xảy ra và niềm tin trong nhân dân được giữ gìn. Phía sau màn hình, những người chiến sĩ vẫn làm việc với một yêu cầu giản dị nhưng nghiêm khắc: bảo vệ Nhân dân, phụng sự Tổ quốc bằng năng lực, kỷ luật và trách nhiệm trong từng nhiệm vụ. Câu nói của một đồng chí lãnh đạo Phòng gợi cho chúng tôi bao suy nghĩ về những hy sinh thầm lặng ấy: “Công việc của chúng tôi là để người dân dù đang được bảo vệ nhưng không biết mình vừa được bảo vệ”.

Ngọc Hằng

Nguồn:http://vannghexulang.vn/v-n-ha-c/v-n-xua-i/ky-ghi-chep/866-m%E1%BA%B7t-tr%E1%BA%ADn-kh%C3%B4ng-ti%E1%BA%BFng-s%C3%BAng.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAcGRvZgFmZGlkFlEL9SRqEMnOw8ILSycedmfrS_M-88xzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEe0x_fLuXyXxyBltV884ef6-6FuIRivfwq8jEDqcZWcm6WwS5nsZCiAIwygQc_aem_ZLWzY_-AiY1ru0cRrd99sg